Wardiau Torfaen

Mae Torfaen yn fwrdeistref sirol yng Nghymru o fewn ffiniau hanesyddol Sir Fynwy. Cafodd ei sefydlu'n wreiddiol yn 1974 fel ardal yn Sir Gwent ac yn 1996 cafodd ei ail ffurfio fel prif ardal.

Mae Torfaen wedi'i leoli yn ardal fwyaf dwyreiniol cymoedd De Cymru ac mae'n gartref i nifer o atyniadau i ymwelwyr megis y Safle Treftadaeth Byd cyntaf yn Ne Cymru.

Gyda gogledd y sir yn cadw'r ymdeimlad gwledig gydag erwau o gefn gwlad a'i threftadaeth ddiwylliannol a hanesyddol gyfoethog, mae twristiaeth yn chwarae rôl enfawr yn yr economi.

Pontypool, gyda'i marchnadoedd traddodiadol dan do ac awyr agored, a oedd gynt yn dref ddiwydiannol, yw'r ail anheddiad fwyaf ac mae wedi'i lleoli yng nghalon y fwrdeistref gyda phoblogaeth o tua 36,000.

Mae gan dref Safle Treftadaeth y Byd Blaenafon  boblogaeth o 6,000 a dyma'r dref fwyaf gogleddol yn y fwrdeistref. Mae Blaenafon yn enwog am amgueddfa lofaol Big Pit, yn ogystal âr gwaith haearn o'r 18fed ganrif sydd wedi'i gadw orau yn Ewrop.